Kresy nasze Kresy

Serwis informacyjny o kresach wschodnich

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Home Menu serwisu Historia
Historia Kresów

Obraz malowany po latach

Podole z mleka i miodu słynące.  Urodziłem się na Podolu, we wrześniu 1932 roku we wsi Łanowce w powiecie Borszczów. Do granicy Państwa z ówczesną Rosją było zaledwie 12 lub 13 kilometrów, do Skały Podolskiej nad Zbruczem. Można powiedzieć, że urodziłem się w pasie przygranicznym. Na kilka miesięcy przed wojną okolica była penetrowana przez sowieckich wywiadowców, najczęściej przebranych za żebraków. Na tamtych terenach stale wszelkiej maści żebraków było bez liku. Przychodzili do furtek i bram i prosili o wsparcie. Nie zawsze chcieli przyjmować chleb i mleko.

 

Za lwowską rogatką

Za lwowską rogatką. Z Łyczakowa i Kajzerwaldu do Lesienic, Winnik, Czyszek i Biłki

19 listopada 2014, środa, godz. 12.00 i 18.00, ul. Karowa 20

W minionych latach, w listopadzie - miesiącu dedykowanym pamięci o mieście Lwowie - zapraszaliśmy Państwa na autorskie prezentacje Tomasza Kuby Kozłowskiego pod hasłem „Za lwowską rogatką” (2011 - W Brzuchowicach, Dublanach i Kulikowie; 2012 - Od Skniłowa i Zimnej Wody po Janów i Gródek; 2013 - Od Snopkowa i Persenkówki do Nawarii i Pustomyt).

 

ZBRODNIE BAND UKRAIŃSKICH W OKOLICY BIŁKI SZLACHECKIEJ I KRÓLEWSKIEJ

7 marca  1944r.wieczorem napadła UPA na Kolonię Henrykówkę koło Strzelisk Starych w połowie drogi między Bóbrką a Chodorowem – 10 mężczyzn zastrzelono , 120 wypędzono nie pozwalając niczego zabrać ze sobą .Ludzie ci schronili się do Bóbrki i Starego Sioła.

8 marca 1944 r. ci sami napastnicy zaatakowali Polaków w położonych około 7 km na południe od Bóbrki Choderkowcach i Sokołówce .W pierwszej z tych miejscowości zarąbano siekierami około 10 Polaków , w drugiej kilkunastu każąc się kłaśc na progach domów i odrąbując siekierami im głowy. W Sokołowce zdemolowano i spalono kościół , zniszczono plebanię ,proboszcz ks. Jasiński schronił się w Biłce Szlacheckiej , a 400 Polaków z obu wsi wyjechało na zachód.

W tych samych dniach ofiarą napadu padła sąsiadująca ze Strzeliskami wieś Kniesioło , gdzie UPA zabiła tam 5 osób , a wszystkim Polakom skonfiskowano majątek .W Bakowcach banderowcy zabili 4 osoby .

 

OSACZENI PRZEZ NIEMCÓW I UKRAIŃCÓW

9 września- opuściliśmy Przemyśl udając się w kierunku na Sambor, do Białego Dworu w Bóbrce a następnie do Podbrodzia. 18 września wyruszyliśmy z Podbrodzia pod dowództwem kapitana Kajetanowicza w kierunku na Tyśmienicę , lecz wkrótce zawrócono nasz transport  na Stryj. Jednak do Stryja nie dojechaliśmy z powodu zajęcia go przez Niemców, w związku z czym zatrzymano nasz transport przed Żydaczowem. 19 września 1939 roku nocą wyruszyliśmy pod dowództwem kapitana Kajetanowicza marszem ubezpieczającym w kierunku na Dolinę-Wygodę-Wyżków.

 

Moje Kresy – Szczepan Waliduda

Ojciec Szczepana – Marcin pochodził z bogatej rodziny Walidudów z którymi liczono się w Łosiaczu. Gdy żenił się z jedną z trzech córek Eliasza i Anny Chemij, od ojca Wojciecha otrzymał 7 morgów dobrej ziemi. Babcia Szczepana Anna Chemij dobrze wyposażyła swoją córkę, przeznaczając w posagu 3 morgi pola. Chemijowie także należeli do znaczących się gospodarzy w tej podolskiej wsi. Dziadek Eliasz wspólnie gospodarzył z moim ojcem, tato był zięciem u Chemijów. Gdy tylko nadarzała się okazja, podczas parcelacji kupowali ziemie dworskie i tym samym powiększali wspólne gospodarstwo. Tuż przed wojną nasze gospodarstwo liczyło 42 morgi.

 

Moje Kresy – Bronisława Gabrowska

Podole, Słobódka Dżuryńska. Najdalej na zachód wysunięta miejscowość powiatu czortkowskiego, ówczesnego województwa tarnopolskiego. Jedna z najbogatszych wsi w tym regionie z polską ludnością. Położona na Płaskowyżu Podolskim, gdzie nad dwoma strumieniami okalającymi z dwóch stron małe wzgórze rozpoczyna swój bieg rzeka Dżuryn. Wieś leży jakby na uboczu,3 kilometry od głównego traktu Czortków - Buczacz i dalej na Stanisławów, zwanego „drogą cesarską”. Droga ta została zbudowana na cześć cesarza Franciszka Józefa, ponieważ tędy w czasie pobytu w Galicji Wschodniej miał przejeżdżać. Dawniej ze Słobódki do Czortkowa i Buczacza prowadziły dwie drogi polne, które łącząc się ze wspomnianym gościńcem stanowiły doskonały skrót do owych miast. W tej oto podolskiej wsi w „pięknym pałacu” krytym strzechą, zwanym lepianką, dnia 9 lipca 1930 roku przychodzi na świat Bronisława Gabrowska, córka Józefa Koliweszko i Józefy zd. Semcyszyn. ”Pałac” zbudował dziadek Bronisławy - Michał z babcią Rozalią. Mieszkali w nim rodzice Józefa i jego rodzeństwo - siostra Maria i brat Leon.

 

ZAPOMNIANE BITWY WRZEŚNIA 1939 R.

W dniu 17 września 1939 r. Polska została znienacka zaatakowana od wschodu przez Rosję Sowiecką. Zgodnie z rozkazem naczelnego wodza marszałka Edwarda Śmigłego Rydza większość oddziałów polskich nie wdała się w walkę z wojskami sowieckimi. Opór stawiły im jednak oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) oraz niektóre jednostki i garnizony, m.in. w Grodnie Wilnie i Grupa Operacyjna "Wołkowysk". Po początkowych sukcesach, np. zwycięska bitwa o Kodziowce, wobec ogromnej przewagi przeciwnika, walczące jednostki musiały przekroczyć granice republik nadbałtyckich, gdzie żołnierze polscy zostali internowani. Po złamaniu obrony KOP oraz improwizowanych oddziałów polskich, Armia Czerwona dotarła do linii Narwi, Bugu, Wisły i Sanu.

 

POWSTANIE W CZORTKOWIE, TEGO W PODRĘCZNIKACH NIE MA

- 17 września 1939, a miasto było jednym z pierwszych zajętych przez bolszewików, zapełniło się szybko miejscowe więzienie. 20-21 styczniu 1940r. w rocznicę Powstania Styczniowego Polacy podjęli akcję zbrojną, która do historii przeszła pod nazwą powstania czortkowskiego. Celem powstańców, w znacznej części uczniów miejscowych gimnazjum i liceum, było zdobycie broni dzięki rozbrojeniu garnizonu, uwolnienie więźniów, porwanie pociągu i przedostanie się do odległej o 20 km Rumunii i dalej do Francji. Jak później ustaliło NKWD pomysłodawcą tego dość fantastycznego planu był podobno Heweliusz Malawski, technik dentystyczny, kapral rezerwy.

 


Strona 1 z 13

Translate Google

Czytaj KSI

Statystyki

Odsłon : 1179422

Kto nas ogląda

Naszą witrynę przegląda teraz 253 gości 

Reklama

Logowanie